sonraki »

[Üye Bilgileri]

Bismillah

Bu kavramı bakara 44 ayetini anlamak için beraber işleyeceğiz inşaallah.

44 (Ey bilginler!) Sizler Kitab'ı (Tevrat'ı) okuduğunuz (gerçekleri bildiğiniz) halde, insanlara iyiliği emredip kendinizi unutuyor musunuz? Aklınızı kullanmıyor musunuz?

kavram araştırmasına katılmak isteyenler için ;

lütfen:

1-Birr kavramının lügat olarak incelenmesi?

2-Birr kavramının kuranda nerelerde ve hangi amaçla kullanıldığı?ve Birr kavramını tefsir eden ayetler?

3- Birr kavramını:

a) Kuran nasıl anlatmış?

b) alimler nasıl anlamış?

c) insanlar nasıl anlıyor?

3- Birr kavramını açıklayan hadisler?

şeklinde veya kendilerine özgü bir yöntemle burada paylaşabiliriz...

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap

[Üye Bilgileri]

serender
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Birr kavramı Kur'an'ı anlamak için gerekli kavramlardan birisidir.
Kur'an'ın diğer kavramları gibi bu kavram da yerine tam oturtulamazsa ortaya tam bir kavram kargaşası çıkar.Herkesin iyilik anlayışı farklı olur.
Birinin kötü olarak gördüğü amel ,diğer kimse için iyi olabilir.Bu kargaşanın önüne geçmek için Allah'ın "iyilik"ten kastın ne olduğunu bilmekten geçer.
Meallerde "birr"genellikle "iyilik" diye tercüme edilmekte yetinilmektedir.Tercümeye yapanlar Kurandaki "ma'ruf" "hasene" "sevab" "hayr" "salihat"gibi kelimeleri de iyilik olarak çevirmişlerdir.
Halbuki bunların hepsi farklı farklı yerlerde kullanılmıştır.Bu kavramların Kur'an'da nerelerde kullanıldığına bakarak aradaki farklılıkları ortaya çıkar.

Şimdi yavaş yavaş, vakit buldukça aşağıdaki soruları irdelemeye çalışalım:

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

1-Birr kavramının lügat olarak incelenmesi?

"Birr" kelimesinin aslı "berr" kelimesidir ki "berr" denizin karşıtı olan kıta parçası yani kara anlamına gelir.Bu ifade hayır işinde genişliği,bolluğu ifade eder.Birr kavramına şu anlam verilir:
" Her türlü hayır ve iyilik işinde genişlik, ihsan, itaat, doğruluk, bol bol iyilik demektir." ‘Birr’, her türlü iyiliği, ihsanı ve hayırlı işleri kapsar.Çoğulu "ebrar"dır
Allah'ın bir ismi de el-Berr'dir yani Allah,iyiliği,ihsanı,rahmeti,merhameti boldur
Birr kelimesi hayırda,ihsanda bolluğu ifade ettiği gibi aynı zamanda faili yani özneyi de ifade eder ki "iyilikte bulunan,kendisinden iyilik ve itaat sadır olan kimse "anlamına gelir

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Allah Razı Olsun karine kardeş

diyorsunuz ki:

Meallerde "birr"genellikle "iyilik" diye tercüme edilmekte yetinilmektedir.Tercümeye yapanlar Kurandaki "ma'ruf" "hasene" "sevab" "hayr" "salihat"gibi kelimeleri de iyilik olarak çevirmişlerdir.

ve yine:

" Her türlü hayır ve iyilik işinde genişlik, ihsan, itaat, doğruluk, bol bol iyilik demektir." ‘Birr’, her türlü iyiliği, ihsanı ve hayırlı işleri kapsar.

demişsiniz.

Birr tüm bu güzel işleri şemsiyesi altında toplayan en üst kavrammıdır?

[Üye Bilgileri]

serender
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Evet Birr kavramı hepsini kapsayan bir kavramdır
Her iyilik-hasene-güzellik-doğru iş "birr" değildir.Ama her birr aynı zamanda hasenedir,salih ameldir,tayyibtir,hayırdır.
Burda kimlerin ameli işlediğinde "birr" alanına giriyor,bunu da Kur'an ayetleri ortaya koyuyor.
Biraz sonra Kur'an'daki birr ile ilgili ayetleri yazacağım

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

2-Birr kavramının kuranda nerelerde ve hangi amaçla kullanıldığı?ve Birr kavramını tefsir eden ayetler?

BİRR KAVRAMININ KUR’AN’DA KULLANILIŞI
Kitap'ı okuyup durduğunuz halde kendinizi unutur da başkalarına mı iyilikle emredersiniz? Düşünmez misiniz?.2/Bakara-44
Buradaki birr-iyilikten kasıt;itaat ve salih ameldir

Yüzlerinizi doğudan yana ve batıdan yana çevirmeniz iyi olmak demek değildir; Lakin iyi olan, Allah'a, ahiret gününe, meleklere, Kitap'a, peygamberlere inanan, O'nun sevgisiyle, yakınlarına, yetimlere, düşkünlere, yolculara, yoksullara ve köleler uğrunda mal veren, namaz kılan, zekat veren ve ahidleştiklerinde ahidlerine vefa gösterenler, zorda, darda ve savaş alanında sabredenlerdir. İşte onlar doğru olanlardır ve sakınanlar ancak onlardır.2/Bakara-177
Burada “birr”in anlamı çok geniştir.İnanç ve amel boyutunu ortaya koyuyor.Takva sahibi olmanın ve sıdk-doğru olmanın görüntüsüdür.İnanç boyutunda;Allah’a,ahiret gününe,meleklere,kitaplara ve peygamberlere iman var.Ameli  görüntüde karşımıza çıkanlar;Yapılan işin Allah için olması şartıyla infak(yakınlara, yetimlere düşkünlere, yolculara ve kölelere zekat veya sadaka vermek),namazı ikame etmek,sözlerde durmak ve zor ve savaş anlarında sabretmek.

Sana hilal halindeki ayları sorarlar. De ki: «Onlar, insanların ve hac vakitlerinin ölçüsüdür». Evlere arkalarından girmeniz iyilik değildir; iyi kimse kötülükten sakınan kimsedir. Evlere kapılarından girin; Allah'tan sakının ki muradınıza erersiniz.2/Bakara-1893/Ali İmran-92
Burada birr-iyilik; kötülükten sakınmak sakınmak olan takvayı kapsıyor

Sevdiğiniz şeylerden sarfetmedikçe iyiliğe erişemezsiniz. Her ne sarfederseniz, şüphesiz Allah onu bilir.3/Ali İmran-92
Burada birr kavramı amellerin ekonomik sosyal boyutunu ortaya koyuyor ve paylaşma ahlakını tesis ediyor.

İnananlar! Allah'ın nişanelerine, hürmet edilen aya, hediye olan kurbanlığa, gerdanlıklar takılan hayvanlara, Rab'lerinden bol nimet ve rıza talep ederek Beyt-i Haram'a gelenlere sakın hürmetsizlik etmeyin. İhramdan çıktığınız zaman avlanabilirsiniz. Sizi Mescid-i Haram'dan menettiği için bir topluluğa olan kininiz, aşırı gitmenize sebep olmasın; iyilikte ve fenalıktan sakınmakta yardımlaşın, günah işlemek ve aşırı gitmekte yardımlaşmayın. Allah'tan sakının, Allah'ın cezası şiddetlidir.5/Maide-2
Burada birr kelimesi; düşmanlık ism-günah-kötülük kavramının zıddı olarak kullanılıyor.Birr’in sosyal,toplumsal ahlaki ve ameli boyutunu ortaya koyuyor

Ey inananlar! Gizli konuştuğunuz zaman, günah işlemeyi, düşmanlık etmeyi ve Peygambere karşı gelmeyi fısıldaşmayın; iyilik yapmak ve Allah'a karşı gelmekten sakınmayı konuşun; kıyamet günü huzurunda toplanacağınız Allah'tan sakının.58/Mücadele-9Bu ayette düşüncel ve sözsel boyutta “birr”in özellikleri gündeme geliyor

Ana-babasına çok iyi davranırdı; o, isyankâr bir zorba değildi.19/Meryem-14

«Nerede olursam olayım, O beni mübarek kıldı; yaşadığım sürece bana namazı ve zekâtı emretti. Bir de anneme iyi davranmamı. Ve beni bedbaht bir zorba kılmadı.19/Meryem-31-32
Bu ayetlerde de genel bir ma’ruf olan anne ve babaya iyi davranılmasından bahsediliyor

EBRAR-İYİ OLANLAR ile ilgili ayetler
«Rabbimiz! Doğrusu biz Rabbinize inanın diye inanmaya çağıran bir çağırıcıyı işittik de iman ettik. Rabbimiz! Günahlarımızı bize bağışla, kötülüklerimizi ört, canımızi iyilerle beraber al».3/Ali İmran-193
Fakat Rablerine karşı gelmekten sakınanlar için, Allah tarafından bir ikram olarak, altlarından ırmaklar akan, ebedî olarak kalacakları cennetler vardır. İyi kişiler için Allah katındaki (nimetler) daha hayırlıdır.3/Ali İmran-198
İyiler ise, kâfûr katılmış bir kadehten (cennet şarabı) içerler.76/İnsan-5
İyiler şüphesiz nimet içindedirler.82/İnfitar-13
İyiler kesinkes cennettedir.83/Mütaffifin-23

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

3- Birr kavramını:

a) Kuran nasıl anlatmış?

Birr kavramıyla ilgili ayetleri yukarda sunmuştuk.Bu ayetlerden şu sonucu çıkarmak herhalde mümkündür:
1-Yapılan iş doğru,düzgün olacak
2-Yapan kişi doğru-salih kişi olacak yani mümin olacak
3-Yapılan eylem/amel Kur’an’ın tedrici metoduna uygun olmalıdır
4-Yapılan eylemin/amelin Allah için yani Allahın rızasını kazanmak için olmalıdır.Yani niyet halis olmalıdır.
5-Yapılan işin/amelin kişisel ve toplumsal boyutu olmalıdır
6-Yapılan iş;insanların zannına uygun olan değil Allahın emirlerine uygun olmalıdır
Bu altı halkadan birisi eksik olursa gerçek anlamda “birr” olmaz.
Öyle değil mi ki kafirlerin,münafıkların,müşriklerin yaptıkları ameller başka insanlar tarafından her kadar iyilik olarak gözükse de "birr" e girmez.Onların iyi amelleri denizin üstündeki köpük gibi yok olup gider,ahirette ise hiç bir faydası olmaz.Çünkü iman temeline dayanmayan ameller iyilik kavramı içerisinde olmaz.

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Birr kavramı Kur'anda bir çok yerde "ism"kavramının zıddı olarak kullanılır.
Kur'an "ism" kelimesine hangi kötü amelleri yüklemiştir acaba?.
Bir kavramı zıddını bilmek o kavramın anlamını anlamamıza yardımcı olacaktır:
ism olarak kabul edilen ameller:
-Cinayet-adam öldürme
-Rüşvet alıp vermek
-Şahitliği gizlemek
-Faiz alıp vermek
-Allah'a ortak koşmak-şirk
-Şarhoş edici şeyleri  içmek -içki içmek
-Kumar oynamak
-Fal bakmak
-İftira etmek
-Allahın helal kıldığından yemeyip kendine haram kılma
-Yalan söylemek
-Allaha iftira atmak
-Kendi yaptığı hataları başkasına maletmek
-Haram kılınan kan,domuz et,leş yemek
-Küfrü gerektirecek sözler söylemek
-Yeryüzünde fesad çıkarmak
-Hevasının peşinden gitmek
vs vs.
Bunlar "ism" olarak nitelendirilen ameller.Bunları yapmamak veya zıddını yapmak"birr" üzerinde kalmak demektir

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

3- Birr kavramını:


b) alimler nasıl anlamış?

Görebildiğim ya da inceleyebildiğim kadarıyla genellikle alimler bu kavramı teğet geçmişler,fazlaca üzerinde durmamışlar.Benim bulabildiğim tarifler ise şunlardır:

Ragıp El İsfahani:
“Birr;Kişinin Allah’a bağlılığının derinliğinin ifadesidir”

Şah Veliyyullah Dihlevi “birr” kavramını dört şekilde tarif etmiş:
1-İyilik-birr;Mele’i A’la’ya boyun eğerek,Allah’tan gelen ilham almada kendi benliğinden geçerek,Hak Teala’nın muradı içerisinde yok olarak işlemiş olduğu her şeydir
2-İyilik,insanın dünya ya da ahirette mükafatlandırılmasına sebeb olan her ameldir
3-İyilik;insanlık nizamının kendiisne bağlı olduğu sosyal ihtiyaçları karşılamaya yönelik yararlı fiildir
4-İyilik,ilahi nizama boyun eğme manasına gelen fıtratın ortaya çıkmasını engelleyen perdeleri ortadan kaldırmaya çalışan her türlü davranıştır.

Muhammed Esed ,”birr”i erdem olarak açıklamış

Mustafa İslamoğlu ise;Kur’an’da inanç,eylem,ahlak ve doğru davranış alanında ideal olan diye tarif etmiş

Muhammed Hüseyin Fadlallah ise şöyle diyor:
İyilik,mü’minin yanında,kendisine açılan düşünce ve tasavvur ufukları ve kendisine kaynaklık eden pratik davranış olanları açısından şahsiyetinin sırrını temsil eder.Şahsiyet,iman ve amel ile olgunlaşıp hareket ederek iyiliğe kaynaklık eder

Seyyid Kutub ise şöyle diyor:
İyilik;gerek birey ve gerek toplum vicdanında etkisini gösteren bir düşüncedir.Bireysel ve sosyal hayatta etkisini gösteren somut bir davranıştır.Yani Birr;bir düşünce,bir duygu,bir eylem bütünü ve davranış sistemidir.

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

3- Birr kavramını:


c) insanlar nasıl anlıyor?

İnsanlarda kavram kargaşalığı bir yana "birr" kavramını müslüman camiadaki kimselere bile sorsak anladıklarının veya söyleceklerinin çok bir şey olacağını sanmıyorum.
Birr kavramını nasıl anladıklarını öğrenmek bir yana ilk defa duyduğunu bile söyleyenler çıkabilir.
Bu kavramı aç buçuk bilenler de "iyilik" der geçer gider.
Aynı zamanda ma'ruf,hasene,hayr,sevab kelimelerini de iyilik olarak tercüme ederler.Bu da herhalde Türkçe'ye çevirmedeki sıkıntıdan kaynaklanıyor.

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

muhammed esedin "erdem" kelimesi birr kelimesinin güncele karşılığı açısından çok uygun geldi bana.
aklıma takılan ise şu;
birr ile hayır arasındaki  fark nedir ?

[Üye Bilgileri]

maxpayna
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Aziz Hocam..
Benim sorum genel bir soru olacak ..
Neden Kuranda veya dillerde mi desek daha uygun olur ..
Bu şekil geniş ve üst anlam grubuna dahil kavramlara ihtiyac duyuyoruz ...
Yani Alt anlam grublarını "ma'ruf,hasene,hayr,sevab vs . gibi " bir anlama toplama ihtiyacımız var.
Bu anlam kolaylıgımı , anlam güçlügümü doguruyor ...
Selamlar ...

[Üye Bilgileri]

ozanca
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

3- Birr kavramını açıklayan hadisler?

Allah Rasulunun iyilikle ilgili bir çok hadisi vardır ama tercümelerde kastedilenin iyiliğin orijinalinde birr mi ,yoksa ma'ruf mu, yoksa hayr mı, yoksa hasene mi, olup olmadığı belirtilmediği için hadisleri de anlamakta sıkıntı olabiliyor.Hele sadece tercümelerden Kur'anı ve sünneti anlamaya çalışanların ucube yorumları günlük hayatta sık sık karşılaştığımız  bir durumdur
Birr ile ilgili benim görebildiğim ya da bulabildiğim bir kaç hadisi aktarayım:
"Birr(iyilik); onu yaptığında içinde tarifsiz bir ferahlık ve mutluluk hissettiğin şeydir.İsm-Kötülük ise;insanlar sana fetva verse de içinin bir yerlerini yıkıp viran eden şeydir. (İbni Hanbel-IV-227)
Sıdk (doğruluk) insanı birr’e (Allah’ı râzı edecek iyiliğe) götürür; birr de mü’mini Cennete götürür. Kişi, doğruyu söyler ve doğruyu arar da Allah (c.c.) katında doğru sözlü diye kaydedilir. Yalan da kişiyi sınırı aşmaya götürür. Haddi aşmak da (kişiyi) ateşe götürür. Kişi yalan söyler ve yalanı artırır da sonunda Allah katında yalancı diye kayedilir.(Buhari-Müslim)
İnsanlara iyiliği emredip de kendilerini unutanlar cehennem ateşinde bağırsaklarını sürüklerler. Onlara, ‘siz kimlersiniz’ diye sorulur, şu cevabı verirler: ‘Biz, insanlara hayrı emrettiğimiz halde kendimizi unutan kimseleriz.” (Süyûtî, ed-Dürru’l-Mensûr, I/158)
Allah Resulü’ne “ birr” nedir diye sorulduğunda Bakar suresi 117. ayeti okudukları rivayet edilmiştir:
“ Birr, yüzünüzü doğu ve batı yönüne çevirmeniz değildir, fakat birr Allah’a, Ahiret Günü’ne, meleklere, kitaplara ve nebilere iman eden, sevdiği halde malı yakınlara, yetimlere, miskinlere, yolda kalmışa, dilenenlere ve boyunduruk altındakilere veren, namazı kılan ve zekatı veren, ahidleştiklerinde ahdini yerine getirenler, zorluklar, zarar anları ve güçlük zamanlarında sabredenlerdir. Onlardır sadık olanlar, ve onlardır muttaki olanlar.”Bakara-177

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

Benim sorum genel bir soru olacak ..
Neden Kuranda veya dillerde mi desek daha uygun olur ..
Bu şekil geniş ve üst anlam grubuna dahil kavramlara ihtiyac duyuyoruz ...
Yani Alt anlam grublarını "ma'ruf,hasene,hayr,sevab vs . gibi " bir anlama toplama ihtiyacımız var.
Bu anlam kolaylıgımı , anlam güçlügümü doguruyor ...
Selamlar ...

Kavramların alt ve üst anlam grublarına ayrılarak farklı anlamdırılması olayın daha iyi anlaşılması için gereklidir.Hele bu dil Kur'an'ın dili arapça olursa daha bir anlam kazanıyor.
Arapçada deve kelimesi bir çok kelime ile ifade edilir.Biz Türkçede deve'ye deve der geçer gideriz.
Ama Araplar devenin özelliklerine göre farklı kelimeler kullanmışlardır.Deve,hamile deve,kör deve,topal deve,10 aylık deve,dişi deve,erkek deve vs.vs her birine ayrı ayrı isimler vermişlerdir
Ameller olarak da amellerin durumuna göre farklı isimler verilmiştir
-Dış görünüşteki amellere
-Amellerin yapılış tarzına göre amellere
-Amellerdeki niyetlere göre amellere
-Amellerdeki sonuçlara göre amellere farklı farklı kavramlarla ifade edilmiştir

Biraz örneği somutlaştıracak olursak;
Bir kimse bir fakire maddi olarak yardım ediyor,güzel-iyi bir davranışta bulunuyor.Türkçede buna "iyilik yaptı" diye söylenir.
Kur'an'da ise nasıl ifadelendirilir:
O kişi hasene bir iş yapmıştır
Ayrıca o kişi bütün insanlarca da iyi görülen ma'ruf bir iş yapmıştır ve doğru bir iş yapmıştır
O kişi eğer sırf Allah rızası için yapmışsa hayır işlemiş olur
Yapan kişi ayrıca mümin olarak yapmışsa Birr seviyesine ulaşmıştır.

O kişi yardımı başa kalkmak için yapmışsa o işte hayır yoktur ,ameli boşa gitmiştir
O kişi yardımı "bak ne çok yardım ediyor" desinler diye yapmışşsa o iş "riya" olur

İşte karşımızda bir olay.Ama kaç farklı kavram çıkıyor karşımıza

İnşaallah bu konuyu karıştırmadan anlatabilmişimdir.

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle

[Üye Bilgileri]

aklıma takılan ise şu;
birr ile hayır arasındaki  fark nedir ?

Maxpayna kardeşim
Hayır kavramı,şer kavramının karşıtı olarak kullanılır
Kur'an'da hayır kavramı geçen ayetlere baktığımızda şu anlamlar çıkıyor:
-iyi,güzel,faydalı,değerli ve mal,mülk gibi arzulanan şeyler anlamında kullanılır
Ayrıca;
-Allahın sayısız nimeti;gerek maddi gerekse manevi
-Vahy
-Nübüvvet-peygamberlik
-Gerçek iman,ihlas,samimiyet,iyi niyet
-salih amel,güzel işler
-Sonucu hayırlı olan işler
-İslam
-Hikmet anlamlarında kullanılmaktadır

Hayır ile birr arasında ne fark vardır?
Hayır'da pratik bir görüntü olmasına rağmen "birr" de pratikliğinin yanında olayın yapılış amacı ve yapanın şahsiyeti de devreye giriyor.Örnek;Bakara-177


-

[Üye Bilgileri]

FECR
Kullanicinin profilini göster
Özel mesaj gönder
Son mesajlarini göster
Arkadas listeme ekle